Australië, Zuid Australië: Adelaide
externe link:
River Torrens
De hoofdstad van Zuid Australië, Adelaide, telt meer dan 1 miljoen inwoners. Het begon hier voor de Europeanen in 1836 toen de eerste kolonisten zich hier vestigden. Er was geen strafkolonie dus al het zware werk, zoals het ontginnen van land, het aanleggen van wegen en het bouwen van bruggen moest men zelf doen. Het stadsplan is van de hand van kolonel William Light. Het centrum van de geplande stad bestaat uit boulevards die samen rechthoekige blokken vormen. In het midden van elk blok is een parkje en rondom het centrum zijn vier parken aangelegd.
De ontdekking van koper in 1842 bezorgde de kolonie een nieuwe impuls. De mijnen zorgden voor een golf van immigranten en er waren kerken, een gevangenis en overheidsgebouwen nodig. Ook de wolindustrie speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de staat. De wolbaronnen van Zuid Australië bouwden dure villa’s in Adelaide en buitenhuizen in de badplaats Glenelg. Adelaide was aan het einde van de 19de eeuw een welvarende stad geworden en dat kwam onder andere tot uiting in de 120 fraaie hotels die de stad rijk was.

Het culturele centrum van Adelaide ligt tussen het statige, met bomen omzoomde North Terrace en River Torrens. Langs North Terrace ligt een hele reeks imposante, 19de eeuwse gebouwen, waaronder de staatsbibliotheek, twee musea en twee campussen. Ten westen hiervan, aan de rivieroever, ligt het Festival Centre. Ten oosten, ook aan de rivier, liggen de botanische tuinen en dierentuinen.

St. Francis Xavier Cathedral   River Torrens River Torrens War memorial
Uit: Australië, Dominicus, 2004
North Terrace
In de Old Adelaide Goal (1841) zijn een originele galg en andere gevangenisvoorwerpen te bekijken. De gevangenis is tot 1988 in gebruik geweest. Bij Morphett Road staat de Holy Trinity Church, een anglicaanse kerk uit 1838. Het is de oudste kerk van Zuid Australië. Het Adelaide Casino is in het oude treinstation gehuisvest. De bouw van het Parliament House, op de hoek van King William Road, startte in 1883 en duurde 50 jaar. Het imposante gebouw heeft 10 marmeren Corinthische zuilen in de gevel en staat open voor publiek als het parlement geen zitting heeft. Daar naast staat het Old Parliament House (1855) dat nu een museum over de geschiedenis van Zuid Australië herbergt. Dan volgt het Government House (1838), een van de oudste gebouwen van Adelaide.
Na het treinstation bij Kintore Avenue staan 5 belangrijke musea en de State Library. Het South Australian Police Museum is in oude politiebarakken uit 1851 gehuisvest. Hier staat de geschiedenis van orde en tucht in de vroegere kolonie centraal. Het South Australian Museum is voornamelijk een natuurhistorisch museum met een bijzonder uitgebreide collectie aboriginal kunst. In de Art Gallery of South Australia staat Australische kunst centraal. Het heeft de grootste collectie van de wereld op dit gebied. De State Library eert de lokale cricketheld Sir Donald Bradman met een permanente tentoonstelling en heeft verder een schat aan boeken, kaarten en grafieken. Het Migration and Settlement Museum vertelt het verhaal van de duizenden migranten uit meer dan honderd landen die ooit in Zuid Australië zijn aangekomen om er een nieuw leven te beginnen.
Ayers House wordt beschermd door de National Trust. Het oudste gedeelte dateert uit 1855 en is te bezoeken. De eetkamer voor staatsdiners is het pronkstuk maar de muur- en plafonddecoraties in de salon zijn mooi en origineel. Het is de voormalige woning van Sir Henry Ayers die zijn fortuin dankte aan kopervondsten en die van 1863 tot 1873 premier was van Zuid Australië. De Adelaide Botanical Gardens zijn onderdeel van de rond het centrum gelegen parken. Er is hier o.a. een tropisch regenwoud aangelegd (Bicentennial Conservatory).

King William Street
Het Supreme Court (1869) en het Magistrates Court (1847) liggen langs de zuidkant van Victoria Square Ze behoren tot de grote overheidsgebouwen die in de koloniale tijd  rond dit plein zijn neergezet. Aan de oostkant van het plein, op de hoek van Wakefield Street, staat de grote St Xavier Cathedral uit 1856. Aan de noordkant staan Treasury Building (1839) en Adelaide Town Hall (1866), destijds het belangrijkste gebouw op King William Street. Het is gebouwd in een soort renaissancestijl met een majestueuze trap en wordt nu gebruikt voor recepties, conferenties en concerten.
In het blok tussen Grote Street en Victoria Square bevindt zich Central Market. Er hebben zich hier Chinese winkels en restaurants gevestigd en heeft daardoor iets weg van China Town. Maar er zijn op deze markt ook Oost Europese delicatessenwinkeltjes en groente-, fruit-, vlees- en viskramen. In Currie Street staat het gebouw van de vroegere Bank of Wales. Net als Town Hall is het door de architect Edmund Wright in renaissancestijl gebouwd met grote aandacht voor detaillering. In 1971 wou men het afbreken maar dat wekte zoveel protest op dat men er van af zag. Het gebouw werd gerestaureerd en kreeg de naam van zijn schepper, het Edmund Wright House, met het State Historic Centre als gebruiker.