België: Dolmens & menhirs (Wéris, Luxemburg)
kaartje ANWB Het dorpje Wéris ligt tussen Bavaux en Erezée, ongeveer 30 kilometer ten noorden van La Roche. In de omgeving van Wéris bevinden zich enkele megalieten (menhirs en grafstructuren) uit de prehistorie. Het gebied staat volgens de reisgids van de ANWB “Ardennen Actief” ook bekend als het Stonehenge van de Ardennen; echter Stonehenge is naar onze persoonlijke mening toch wel wat indrukwekkender. Maar het is zeker de moeite waard om een kijkje te nemen en over de vele paden tussen de weiden en velden te wandelen.
In diezelfde reisgids heeft de ANWB een wandeling van 11 kilometer door Wéris en omgeving opgenomen, die langs de verschillende menhirs en grafstructuren voert. Leek ons een prima wandeling; helaas regende het pijpenstelen toen we wilden gaan wandelen. De megalieten bleken gelukkig ook per auto bereikbaar, alhoewel het soms wel zoeken was. Het kaartje en de beschrijving van de ANWB boden daarbij zeker houvast.

Menhirs van
Oppagne
Menhirs van Oppagne Menhirs van Oppagne Dolmen de Wéris Dolmen de Wéris

Even buiten Wéris, langs de weg richting Bavaux, bevindt zich Dolmen de Wéris. Het is een grote grafstructuur met een grote rechthoekige grafkamer en een kort, onoverdekt voorportaal. Het geheel bestaat uit grote verticale en horizontale rotsen van puddingsteen, een conglomeraatgesteente van zandsteen, kwarts, keien en vuursteen (sedimentgesteente). Opmerkelijk is dat die steen niet in de directe omgeving voorhanden was. De stenen werden gedolven in een groeve aan de Aisne (een zijrivier van de Ourthe), ongeveer 500 meter vanf het dorp. Het verplaatsen van de stenen (5 tot 9 ton per steen) moet voor de bouwers een hele klus geweest zijn omdat in die tijd het wiel nog niet uitgevonden was en men alleen hout, steen en touw als gereedschap ter beschikking had.
Menhir Danthine is een puddingsteen van ongeveer 3,6 meter hoog en 8000 kilogram zwaar. Op een paar honderd meter afstand bevindt zich Dolmen d’Oppagne. Op grond van botresten vermoedt men dat hier zeker negen mensen begraven zijn. Zij werden de betegelde grafkamer ingeschoven via de opening in de vorm van een omgekeerde U die in de deksteen gebeiteld is. Niet ver van deze grafstructuur verwijderd staan de drie Menhirs van Oppagne die 1906 werden blootgelegd.
De dolmens van Weris hebben in ieder geval dienst gedaan als graf en mogelijk ook als plek voor vruchtbaarheidsriten. De twee dolmens van Wéris, de menhirs en de Pierre Haina en Lit du Diable vormen een lijnenpatroon waarvan men denkt dat het een astronomische betekenis heeft. Zo is de lijn tussen de Pierre Haina en het dolmen Wéris de lijn van de zonsopgang bij de equinox. Verder is het verbazingwekkend dat de megalieten bij Wéris precies zo gesitueerd zijn dat zij het spiegelbeeld van het sterrenbeeld ‘de Grote Beer’ vormen op aarde. 
Een oude traditie is het jaarlijks witten van de rots Pierre Haina op 21 maart. Volgens een legende zou de rots een gat bedekken dat tot het middelpunt van de aarde reikt. Soms komt hier de duivel uit te voorschijn om bovengronds zijn “duivelse praktijken” uit te voeren, waarna hij uitrust op de platte steen Lit du Diable, die zich vlak bij Pierre Haina bevindt.

Bron: ANWB reisgids “Ardennen Actief”, www.arendlandman.nl (september 2012).

Pierre Haina Lit du Diable Dolmen d'Oppagne Dolmen d'Oppagne Dolmen d'Oppagne (Danthine
menhir op de achtergrond)