Frankrijk: tempeliers & hospitaalridders
La Couvertoirade

externe link:
Conservatoire Larzac

naar:
Frankrijk 		Ridders uit verschillende delen van Europa begonnen in 1095 de eerste kruisvaart om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen en er voor te zorgen dat een bezoek aan het graf van Christus mogelijk was. De kruisvaart leidde in 1099 tot de inname van Jeruzalem en de stichting van het gelijknamige koninkrijk. In de 12de en 13de eeuw groeide het aantal pelgrims naar Jeruzalem enorm en veel ridders bleven in Jeruzalem om de pelgrims te huisvesten en te beschermen. In 1113 werd de orde van de hospitaalridders van Sint-Jan gesticht, die zich toelegde op het verzorgen van de pelgrims. In 1120 volgde de oprichting van de orde van de tempeliers met als doel de veiligheid van de pelgrims te garanderen.
Beide ordes verkregen steeds meer grond door donaties en stichtten een heel netwerk van commanderieën. Met het geld dat ze zo verdienden wisten ze hun aanwezigheid in het Heilige Land te continueren. Verschillende keren per jaar vertrokken er uit de haven van Aigues-Mortes schepen vol geld, wapens, paarden en manschappen naar het Koninkrijk Jeruzalem. In de loop van de 13de eeuw viel het koninkrijk stukje bij beetje weer in handen van de moren. In 1291 viel de laatste stad in het Beloofde Land en moesten de Europeanen weer terug naar hun vaderland.
De tempeliers vestigden zich in de loop van de 12de eeuw op het platteland van de Larzac. De orde werd steeds machtiger en rijker en raakte in conflict met de koning van Frankrijk en de paus. In 1312 werd de orde door paus Clemens V opgeheven. De bezittingen gingen over naar de hospitaalridders van Sint-Jan. De hospitaalridders waren van Palestina naar Cypres en later naar Rhodos getrokken. In 1522 namen de Turken ook dit eiland in. Keizer Karel V schonk de orde het eiland Malta, waar ze zich met hun sterke vloot bleven verzetten tegen de opmars van de Turken en tegen de Magrebijnen. Eeuwenlang stond hun ziekenverzorging bekend om haar kwaliteit. Generaal Bonaparte, Napoleon, verjoeg met zijn republiekeinse vloot de ridders van Malta toen hij in 1798 op weg was naar Egypte. De orde vestigde zich daarna in het Paleis van Malta in Rome en bleef zich concentreren op de ziekenverzorging.

In het Elsevierartikel “Ridderlijk christendom” van 24 september 2011 wordt bovenstaande informatie (uit www.conservatoire-larzac.fr en Dominicusreisgids) over de hospitaalridders niet geheel bevestigd. Het artikel verwijst naar het boek van Hans Stevens “Ridders van Malta” en meldt dat het allemaal begon in de 11de eeuw in een door benedictijnen geleid ziekenhuis in Jeruzalem, genoemd naar Johannes de Doper, dat pelgrims in het Heilige Land verzorgde. Begin 12de eeuw maakten hospitaalbroeders zich los van de benedictijnen om een ridderorde te stichten. Zij beschermden en verpleegden pelgrims en werden Johannieters genoemd. Keizer Karel had waardering voor de idealen van de ridders en gunde hen Malta. De orde verdedigde dit eiland met succes tegen de Turken, maar in 1800 werd het veroverd door de Britten waarna ze een soevereine instantie werd zonder eigen territorium.
Verder meldt Elsevier dat de orde tegenwoordig de Souvereine Militaire Hospitaal Orde van Sint Jan van Jeruzalem, van Rhodos en van Malta wordt genoemd of kortweg de Orde van Malta of Maltezer Orde. De orde is geen volledig lid van de VN maar onderhoudt wel relaties met ruim honderd landen en heeft permanente vertegenwoordigers bij internationale organisaties als de VN en de EU. Het hoofdkantoor van de organisatie, die wereldwijd meer dan 12.000 leden kent, is gevestigd in Rome.
De orde heeft een vlag (rood met een wit Latijns kruis), eigen postzegels, een eigen munt (scudo) en een eigen feestdag (24 juni de geboortedag van de heilige Johannes). Het Latijnse motto Tuitio fidei et obsequium pauperum geeft de doelstellingen van de orde aan: Liefdadigheid en noodhulp vormen de kern van de werkzaamheden. De vorst-grootmeester staat aan het hoofd van de orde en word voor het leven gekozen tijdens een conclaaf. In de Rooms Katholieke kerk heeft hij de rang van kardinaal maar dat is vooral een eretitel; hij maakt geen deel uit van het college van kardinalen.
De orde is al eeuwenlang in de Lage Landen actief in zogeheten commanderijen maar pas in 1911 werd de Associatie Nederland opgericht. De kanselarij is gevestigd in het Maltezerhuis aan de Nieuwegracht in Utrecht. De Nederlandse ridders organiseren o.a. bedevaarten naar Lourdes en vakantiekampen voor gehandicapte jongeren. Ze werken geregeld samen met de Johanniters, protestanten die zich tijdens de Reformatie van de Maltezers hebben afgescheiden.
Sinds het einde van de 20ste eeuw is het voor personen van eenvoudige komaf in beperkte mate mogelijk toe te treden. De organisatie werft zelf haar leden en vertoont daarbij enige kieskeurigheid.  In Nederland telt de orde slechts ongeveer 125 leden.