- Hunebedcentrum
- hunebedden
- hunebeddenwijzer
- Canon van NL
Bij hunebed D17 staat ook een oude eik die, sinds hij door de bliksem werd getroffen, met ijzeren staven overeind gehouden wordt. Hunebed D17 is niet zo mooi als zijn buurman. Van de 8 dekstenen ligt er nog maar één op draagstenen; de overige zijn er geheel of gedeeltelijk afgegleden. Verder zijn er 15 zij-, 2 sluit- en 2 poortzijstenen.
Beide monumenten zijn in 1870 of 1872, na een hoop gedoe en discussie, door het Rijk gekocht om ze voor sloop te behoeden.
Bij het dorp Bronneger staan maar liefst 4 hunebedden: D21 t/m D25. Hunebed D21 wordt vergezeld door een prachtige grote beuk. Het hunebed is echter niet zo groot: slechts 3 dek-, 8 zij- en 2 sluitstenen. Alleen de dekstenen zijn goed zichtbaar; de overige stenen zijn grotendeels met zand bedekt. Ook de enige resterend poortzijsteen is maar gedeeltelijk zichtbaar. Archeoloog Albert van Giffen onderzocht het hunebed in 1918 en ontdekte dat het uit meerdere vloerlagen bestond. In elke vloerlaag werden artefacten gevonden. Zo werden er meer dan 600 stuks aardewerk gevonden. Ongeveer één meter onder de grond trof hij de ontbrekende zijsteen aan. Het is waarschijnlijk dat deze steen al tijdens het gebruik van het graf moet zijn omgevallen. Hij heeft de steen op de juiste plek teruggeplaatst. De lege keldervloer is 6,50 meter bij 2,20 meter. De hoogte is variërend van 1,50 tot 1,70 meter.
Hunebedden D22 en D21 bevinden zich op enkele meters van elkaar en vormen samen een tweeling. Hunebed D22 is het kleinste hunebed van Nederland. Onder de 2 grote zichtbare dekstenen zouden nog 3 zij- en 2 sluitstenen liggen. Albert van Giffen vond 41 stuks aardewerk in dit graf.
Van de drieling D23, D24 en D25 is in D23 en D24 nog nauwelijks een hunebed te herkennen. Beide hebben nog maar een deksteen dat nog op draagstenen rust. Hunebed D25 is wel behoorlijk intact en bestaat uit 4 dekstenen die op 8 zijstenen en 2 sluitstenen rusten.
 |
 |
 |
 |
| D18 (Rolde) | D21 (Bronneger) | D25 (Bronneger) | D27 (Borger) |
Met een lengte van bijna 23 meter is hunebed D27 in Borger het grootste hunebed van Nederland. De 9 dekstenen rusten op 26 zij- en 2 sluitstenen. Verder zijn er 4 poortzijstenen met 1 poortdeksteen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de paar potscherven en menselijke botjes die in dit hunebed zijn gevonden, dateren uit de bronstijd. Het hunebed werd blijkbaar ook na het Neolithicum gebruikt. Bovendien is het bijzonder dat er menselijke resten zijn gevonden; dat komt in Nederland immers bijna nooit voor. Naast hunebed D27 ligt het Hunebedcentrum waar heel veel informatie verkrijgbaar is.
Het kleine hunebed D30 ligt in Boswachterij Exloo en bestaat uit 3 dekstenen (oorspronkelijk 4) die op de 8 zijstenen rusten. Er zijn ook nog 2 poortzijstenen aanwezig. Albert van Giffen onderzocht dit hunebed in 1918. Het had toen nog maar 2 dekstenen; de derde is er in 1999 opgelegd. Het hunebed bestond uit 5 vloerlagen waar tussen men potscherven, stenen bijltjes en pijlpunten en menselijke botresten vond. De keldervloer is 6,3 meter bij 2,4 meter en het graf is 1,7 meter hoog.
In 2005 werd dit hunebed met spuitbussen beklad. Het kon worden gereinigd maar het oogt niet meer zoals eerst.
Vlak bij Schoonoord ligt hunebed D49. Het wordt ook wel Papeloze Kerk genoemd in verband met de verboden protestante hagenpreken die hier in de 16de eeuw werden gehouden. Vroeger lag dit hunebed in een uitgestrekt heideveld. Tot de restauratie en reconstructie in 1959 was dit hunebed in zeer vervallen staat. Veel stenen, waaronder de reuzendeksteen van 25.000 kilo, moesten van andere plaatsen in Drenthe worden gehaald. De zeer grote dekheuvel is maar voor een deel gereconstrueerd om de opbouw van het monument aan de bezoeker duidelijk te maken. Goed te zien is dat de ruimte tussen de draagstenen werd opgevuld met stopstenen. Rond de voet van de heuvel is een steenkrans aanwezig. De vloer van het hunebed bestaat uit veldstenen waarover een laagje granietgruis is aangebracht.
Hunebedden D50 en D51 staan vlak bij elkaar bij het plaatsje Noord-Sleen. Hunebed 50 is een vrij compleet hunebed van ongeveer 17 meter lang. De 7 dekstenen (van de oorspronkelijke 8) rusten sinds de restauratie van 1998 op de 16 zij- en 2 sluitstenen. Er is ook nog een poortzijsteen aanwezig én, heel bijzonder, de kring met kransstenen is vrijwel compleet. Dat geeft een goede indruk tot waar de dekheuvel ooit gelegen moet hebben. Hunebed 51 is beduidend minder indrukwekkend dan zijn buurman. De twee overgebleven dekstenen (van de naar alle waarschijnlijkheid 7 oorspronkelijke) liggen nog bij het graf en er zijn 3 poortzijstenen aanwezig.
 |
 |
 |
 |
| D30 (Exloo) | D49 Papeloze kerk (Schoonoord) | D50 (Noord-Sleen) | D50 (Noord-Sleen) |