Namibië: Namibische genocide

Gruwelijke geschiedenis Vanaf 1904 pleegden de Duitsers een ware volkerenmoord in het huidige Namibië. In het spoor van een vergeten oorlog. Deze kop stond boven het artikel van Hans Keller in de VARA-gids op donderdag 5 april 2007. Het kondigde een aflevering aan van het VPRO-programma “Holland Doc” met de titel “Afrika - Mijn kaart van Afrika ligt in Europa”. Wij hadden toen vrij recent onze reis voor later dat jaar naar Namibië geboekt en hadden ons nog voornamelijk in de flora & fauna van het land verdiept maar nog niet in de geschiedenis. Deze documentaire was dan ook een eyeopener. Hans Keller schreef: “In mijn film heb ik, met behulp van de Leidse historicus dr. H.L. Wesseling, het spoor van de Europese en vooral Duitse bezitsdrang in het huidige Namibië gevolgd. Al eerder had ik bemerkt, als toerist op het fort van Sedan, hoe onveranderlijk die vergeten oorlog van 1870 in de geschiedenis van de 20ste eeuw is blijven doorklinken. Logeer maar eens ergens in het huidige Alsace-Lorraine. Maar dat in het Duits Zuid-West-Afrika de proeftuin van de 20ste eeuwse genocide werd gevestigd had ik me nooit gerealiseerd. De Duitsers beschouwden hun koloniën als rijksprovincies, de havens en de bewoners, zojuist aangekomen Duitse boeren en ambachtslieden, konden rekenen op rijksbescherming in de vorm van uit Bremen aangevoerde legereenheden, die de inlanders op afstand hielden en desnoods bestreden. De stammen in het plotseling Duitse gebied, die hun leefgebieden al eeuwenlang beschouwden als ieders eigendom, kregen te maken met voorschriften die ze niet begrepen. De toegang tot hun wegen, jaagpaden, hellingen en dalen werd hen van de ene dag op de andere door geüniformeerde en gewapende vreemdelingen ontzegd. Gevolg: oorlog! Het was voor de Duitsers van het keizerlijke leger alsof de dieren van hun pasgeopende overzeese Tiergarten in opstand waren gekomen. En om korten metten te maken vaardigde Lothar von Trotta, nu in de kolonie een hoge officier die in 1870 bij de slag om Sedan voor het eerst ijzer en vuur had geproefd, het Vernichtungsbefehl uit. Het hield in dat elk lid van de opstandige Herero-stam, man, vrouw of kind, gewapend of ongewapend, vergezeld van vee of niet, moest worden doodgeschoten. Hiermee was de eerste, bureaucratische verordonneerde en ondersteunde volkerenmoord van de 20ste eeuw een feit. Tussen 1904 en 1911 droop de voornaamste Duitse kolonie in Afrika van het bloed. De film “Mijn kaart van Afrika ligt in Europa” vertelt die gruwelijke geschiedenis, reizend door het huidige onafhankelijke Namibië, waar de herinnering aan de slachtoffers van weleer lijkt uitgewist ter wille van dedaders, die er nog altijd met raadselachtig respect worden herdacht.” Met dit laatste zijn wij het, tweemaal Namibië bezocht, niet helemaal eens. Ja er zijn veel dingen die naar de Duitse onderdrukking verwijzen, maar het wekt zeker niet de indruk dat die er nog zijn uit respect voor de onderdrukkers. Wij kregen meer het gevoel dat men het verleden wil laten rusten, zeker niet vergeten (daarom staat het er allemaal nog), en vooral met de toekomst bezig wil zijn. Dat is in ieder geval het motto van de regering. Ongetwijfeld leeft er (volledig terecht) veel boosheid onder de bevolking en het feit dat welvaart nog steeds ernstig ongelijk verdeeld is, maakt dat zeker niet beter. Wij hopen dat men inderdaad in staat is die blik op de toekomst te houden.