VS, New Mexico: El Morro National Monument
externe links:
- National Park Service
- American Southwest
El Morro NM ligt op zo’n 120 mijl ten westen van Albuquerque. Het is vanuit Albuquerque te bereiken via interstate I-40. Eenmaal in Grants is het via hwy 53 (exit 81) nog zo’n 40 mijl rijden. Vanuit Gallup is het monument te bereiken via hwy 602 en hwy 53. Komend vanaf Grants via hwy 53 biedt de plaats waar een bord de ingang van El Morro NM aangeeft, goed zicht op de steile zandstenen klif, die in het Engels ‘bluff’ en in in het Spaans ‘morro’ wordt genoemd. Rond 1300 leefden Anasazi boven op deze mesa. In de eeuwen daarna was El Morro een belangrijke baken voor reizigers: er was hier altijd water. Vanaf het einde van de 16de eeuw bezochten de Spanjaarden dit gebied en later, eind 19de eeuw, de Amerikanen.
De toemalige bewoners hebben veel tekeningen in de rots achtergelaten en de voorbijgangers krasten er boodschappen, namen en data in. El Morro NM biedt dan ook, naast een prachtig landschap, een rijke historie. Het gebied werd een nationaal monument in december 1906.

Het bezoekerscentrum biedt een aardige video en tentoonstelling en is er een gidsje verkrijgbaar met een toelichting bij verschillende punten van de 2 wandelingen die bij het centrum starten. Inscription Rock Trail is een korte wandeling (ronde van ½ mijl) die langs de kleine poel leidt dat door de eeuwen heen een trekpleister is geweest omdat dit de enige waterbron in de omgeving was. Lopend langs Inscription Rock zijn de petroglyphs te zien van de indianen en teksten van Spanjaarden en Amerikanen.
Indien je niet de ronde loopt die teruggaat naar het bezoekerscentrum maar Mesa Top Trail volgt, de wandelroute van 2 mijl vanaf het bezoekerscentrum, is het is even stevig omhoog lopen, maar dat wordt beloond met een prachtig uitzicht vanaf de mesatop. Het kan er flink waaien. Verder lopend over de mesa bereik je Atsinna Ruin, waarvan een deel in de jaren 50 is opgegraven. Voor de afdaling terug naar het bezoekerscentrum kom je nog langs een tweede ruïne, die niet is blootgelegd. Het kan er behoorlijk warm en zonnig zijn, dus water en zonnebrand zijn vaak geen overbodige luxe tijdens deze wandeling.

      Inscription Rock Atsinna Ruin

De zogenaamde jagers-verzamelaars die zich, om zich van voldoende voedsel te kunnen voorzien, steeds verplaatsten, gingen (ongeveer 1500 tot 2000 jaar geleden) geleidelijk over naar een soort van landbouw. In de omgeving van El Morro en Zuni verschenen in die tijd in de buurt van de rivier verschillende dorpjes. In eerste instantie bouwden de Anasazi eenvoudige pithouses. Rond het jaar 1000 was er al sprake van grotere gebouwen (pueblos) en grotere dorpen en vervulden de Anasazi een belangrijke rol in de handel met andere culturen in het zuidwesten.
Aan het einde van de 13de eeuw week de Anasazi-bevolking uit naar hoger gelegen gebieden. Het is niet echt duidelijk waarom. Waarschijnlijk om hitte en droogte te ontvluchten of misschien wel om de voedselvoorraad beter te kunnen verdedigen. Atsinna is een van de grote pueblos die in die tijd zijn gebouwd. Het gebouw bestond uit meerdere verdiepingen en ongeveer 875 kamers. Om het beter te kunnen behouden is het grootste deel van de pueblo niet opgegraven. Er woonden zo’n 1000 tot 1500 mensen. Er zijn vierkante en ronde kivas (ondergrondse kamers die veel weghebben van de pithouses, zie meest rechtse foto) waar de bevolking bijeenkwam voor o.a. religieuze ceremonies. Voedsel dat overbleef werd in de pueblo opgeslagen en regenwater werd verzameld uit kleine waterreservoirs op de mesa. Ook de poel aan de voet van de mesa, was een belangrijke waterbron alhoewel het niet makkelijk moet zijn geweest om het via de “hand- en voetsporen” over de rots te vervoeren.
Evenals de andere hoog gelegen pueblos werd Atsinna na zo’n 50 jaar bewoning al weer verlaten en keerden de Anasazi-bevolking terug naar het gebied rond de rivieren. Een paar honderd jaar later werden deze dorpen “ontdekt” door de Spaanse expeditie onder leiding van Francisco Vásquez Coronado en met geweld ingenomen. De huidige Zuni Pueblo, 50 kilometer ten westen van El Morro, staat boven op de restanten van een van deze oude pueblos.

Op Inscription Rock zijn vele tekeningen (petroglyphs) van de Zuni (Anasazi) te vinden. Deze plek werd voor het eerst genoemd door Antonio de Espejo, die hier op 11 maart 1583 een stop maakte tijdens zijn reis naar het westen. Hij noemde het ‘El Estanque del Peñol’ oftewel ‘de poel bij de grote rots.’
Don Juan de Oñate kerfde zijn naam in El Morro op 16 april 1605 en bracht daarmee de eerste historische inscriptie op de rots aan. Zijn melding ‘pasó por aqui’ oftewel ‘ik was hier’ zou in de jaren daarna nog vaak op de rots verschijnen. De korte berichten over veldtochten, hinderlagen, gevechten etc. die deze reizigers op de rots hebben achtergelaten bieden een historisch overzicht in een notendop.
Tijdens de Pueblo Revolt in 1680 werden de Spanjaarden uit dit gebied verdreven. Don Diego de Vargas nam het gebied jaren later weer in en kerfde zijn boodschap in 1692 in El Morro. In de jaren hierna wisselden oorlog en vrede elkaar af en kwamen er nog maar weinig Spanjaarden in dit gebied; zo ook in de periode dat Nieuw Mexico onder Mexico viel (1821-1846).
Toen Nieuw Mexico na de oorlog van 1846 tot 1848 deel van de Verenigde Staten werd, kwamen legerexpedities naar het gebied van de Zuni pueblos meteen op gang. Lt. James H. Simpson en Richard Kern kregen de opdracht het nieuwe gebied in kaart te brengen. In 1849 bezochten zij El Morro en waren zo onder de indruk van de inscripties dat ze deze beschreven en er tekeningen van maakten.
Vele emigranten naar Californië passeerden El Morro en kerfden hun namen in de rots. De inscripties ‘Beale’ en ‘Breckinridge’ zijn in 1857 op de rots aangebracht door Edward F. Beale en P. Gilmer Breckinridge, die El Morro passeerden met een karavaan kamelen. Zij gebruikten kamelen als lastdieren in plaats van ezels en paarden omdat deze dieren beter tegen de barre woestijnomstandigheden bestand waren. Met het uitbreken van de Civil War kwam er een einde aan de inzet van deze dieren. De meeste kamelen werden verkocht en sommigen wisten te ontsnappen waarna er nog jaren hier en daar wilde kamelen “opdoken”.
Inscripties met de letters UPR verwijzen naar de tijd (1868) dat de Union Pacific Railroad op zoek was naar een voor een spoorlijn geschikte route langs El Morro. Uiteindelijk kwam er geen spoorlijn langs El Morro en kwam er een einde aan de historische rol van El Morro als waterbron. Met de aanwijzing van El Morro als nationaal monument kwam er tevens een einde aan het aanbrengen van inscripties.

Atsinna Ruin Atsinna Ruin   cuesta El Morro stinkbug

De camping van El Morro NM is erg klein, slechts 9 plekken, dus het is aan te raden om eerst te checken of er plaats is en meteen een plekje te “bezetten”. Arriverend rond het middaguur verwachten wij dan ook een volle camping. Er staat echter helemaal niemand. We zoeken het mooiste plekje uit en zetten meteen de tent op. Die avond blijken we ongemerkt gezelschap van heel veel sandflies, met een voorkeur voor haar en enkels, te hebben gehad. De volgende ochtend zitten we namelijk vol met jeukende bulten. De tweede avond waait het. Geen sandflies! Het is warm en droog. Groot brandgevaar en dus is een kampvuur niet toegestaan. Een ranger hangt een waarschuwing op het bord van de camping. Aangezien wij nog steeds de enige kampeerders zijn, komt hij het ook nog even toelichten. Stinkbugs van diverse grootte lopen heen en weer. De camping biedt overigens prachtig uitzicht op de cuesta El Morro. Een cuesta is een lange, geleidelijk hellende rots (mesa) die abrupt eindigt in een steile rotswand. De rotsen zijn in de loop der tijd “gescheurd” en door weersinvloeden zijn er geleidelijk verticale “naden” ontstaan.