VS: California (Golden State)


- Dust Bowl
- Proposition 65
- flora & fauna

externe links:
- National Park Service
- California State Parks
- American Southwest
Californië is qua grootte de 3de grootste staat van de VS (na Alaska en Texas) en heeft van alle staten de meeste inwoners (meer dan 35 miljoen). Het ligt aan de westkust van de VS en heeft Oregon (noorden) en Nevada en Arizona (oosten) als buurstaten. Mexico is het zuiderbuurland. Californië voegde zich in 1850 als 23ste staat bij de VS en de hoofdstad is Sacramento. De grootste en bekendste steden van deze staat zijn ongetwijfeld Los Angeles en San Francisco.
De vlag van de staat Californië toont een grizzlybeer, maar die komt in deze staat niet meer voor. Voor zover bekend is de laatste grizzly in 1922 doodgeschoten, iets buiten wat tegenwoordig bekend staat Kings Canyon National Park. De beren die nog wel in deze staat voorkomen zijn allen zwarte beren; maakt niet uit welke kleur ze hebben.

Mount Whitney (4418 meter) is de hoogste berg van de VS, buiten Alaska, en die ligt slechts ongeveer 140 kilometer verwijderd van Badwater, het diepste punt (86 meter onder de zeespiegel) van het westelijk halfrond. Californië heeft 3 bergketens, 3 woestijnen en bossen waar niet alleen de grootste bomen ter wereld groeien maar ook de oudste.
Het noordelijke deel van de staat bestaat uit meren en bossen en verder landinwaarts blijkt de gevoeligheid voor aardbevingen uit het maanachtige landschap van Lava Beds National Monument en de twee vulkanen aan het eind van de keten waartoe ook Mount St. Helens in Washington behoort. Mount Shasta (4317 meter) met 5 gletsjers rijst boven het gelijknamige meer uit. De zuidelijkste schakel in de keten is Lassen Peak (3187 meter) waarvan de laatste grote uitbarsting in 1915 plaatsvond en die nu het middelpunt is van Lassen Volcanic National Park.
In het oosten op de grens met Nevada ligt Lake Tahoe, 1800 meter boven de zeespiegel, omringd door de bergen van de Sierra Nevada. In de winter is het hier goed skiën en in de zomer komen de wandelaars aan hun trekken. De bergen van de Sierra Nevada strekken zich ongeveer 650 kilometer ten zuiden van Tahoe uit. Ze ontstonden 10 miljoen jaar geleden toen het oceaanplat met enorme kracht het continentale plat van onderaf begon weg te schrapen, waardoor Californië werd gevormd. Twee miljoen jaar geleden sleepten gletsjers de spectaculaire valleien en granieten koepels uit waar de Sierra Nevada zo beroemd om is geworden. Behalve dat dit de hoogste bergketen op het vasteland van de VS is, is het ook een van de snelst groeiende op aarde, want het stijgt 5 centimeter per jaar.

Yosemite NP Seqouia NP San Joaquin Valley San Joaquin Valley Badwater in Death Valley NP Joshua Tree NP

De Sierra Nevada vormt de oostelijke grens van het centrale bekken, een van de vruchtbaarste landbouwgebieden van de staat. Lange droge zomers en vochtige winters maken de vallei, in combinatie met de alluviale grond, uiterst geschikt voor grootschalige landbouw; van katoen tot druiven, alles wordt er verbouwd.
San Francisco Bay is de grootste natuurlijke haven van de westkust, en het kustgebied van de stad San Francisco tot aan San Diego is het dichtstbevolkte gedeelte van de staat. Het gedeelte van Sonoma en Napa, ten noorden van San Francisco, tot aan Santa Barbara in het zuiden wordt gekenmerkt door een ideale combinatie van grondsoort en klimaat; daardoor komen enkele van de beste wijnen ter wereld hier vandaan.
In Zuid Californië neemt de agglomeratie Los Angeles met zijn miljoenen inwoners de belangrijkste plaats in. Vanuit Santa Monica strekken voorsteden en snelwegen zich helemaal uit tot het zuidelijker gelegen Newport Beach, en landinwaarts naar San Bernadino, een gebied dat groter is dan sommige staten aan de oostelijke kust. De verkeersader loopt verder zuidwaarts naar San Diego, de eerste nederzetting in Californië en nu met meer dan een miljoen inwoners de op een na grootste stad. Voorbij San Diego ligt Mexico.
Aan de oostelijke kant van al deze stedelijke ontwikkeling ligt woestijn. De woestijn begint waar de Sierra Nevada en het centrale bekken eindigen en loopt naar het zuiden door in Mexico en verder naar Arizona en Nieuw Mexico. Drie grote woestijnen, Mojave Desert, Colorado Desert en het Great Basin, vormen met elkaar een gedeelte van het op twee droogste gebied ter wereld. Dit is het land van de cactus, de alsem en de duinen en enkele van de hoogste gemeten temperaturen op aarde (in Death Valley).


Cultuur
Van alle staten in de VS is er niet één in cultureel opzicht zo veelzijdig als Californië. Hoewel sir Francis Drake volgens de overlevering in 1579 bij Point Reyes, enkele kilometers ten noorden van San Francisco, het land binnenkwam, waren de eerste Europese kolonisten Spanjaarden, die eerst de zuidkust verkenden en daarna vanuit Mexico naar het noorden trokken om hun keten van missieposten op te zetten.

Halverwege de 19de eeuw trok een grote stroom Europese immigranten vanaf de oostkust het land in op zoek naar goud. Hierdoor heeft de bevolking sterke Europese wortels, wat tot op de dag van vandaag goed te merken is.
Bijna een kwart van de bevolking is van Spaanse afkomst; de meeste van hen komen uit het naburige Mexico, maar ook uit Cuba, Puerto Rico en Midden Amerika. Dit aantal omvat niet de duizenden illegalen immigranten die nog steeds de grens tussen Mexico en de VS oversteken. Aan de grens met Mexico is de border patrol dan ook heel actief. Als je in dit gebied rijdt, met name van zuid naar noord, loop je grote kans door hen aangehouden te worden. Na een blik in de kofferbak te hebben geworpen laten ze je weer doorrijden … tenzij ze daar een verstekeling in aantreffen :-).
De enorme Californische landbouwindustrie had zich zonder dit geweldige arbeidsreservoir overigens niet kunnen handhaven. Deze immigranten werken, legaal of illegaal, voor lage lonen; niet alleen in de agrarische sector maar ook in de dienstensector en de industrie. Van oudsher doen ze het werk dat andere Californiërs liever niet doen.
Achter deze nieuwe stroom immigranten staat een Latijns Amerikaans establishment van mensen van wie de familie al generaties lang in Californië woont. Ze bezitten fabrieken en bedrijven, zijn Congresleden en zijn overal in de staat plaatselijke politieke leiders.
De Latijns Amerikaanse bevolking heeft de neiging zich in bepaalde gebieden te vestigen. Het oostelijk deel van Los Angeles bestaat voor 90% uit Latino’s en is de grootste Latijns Amerikaanse gemeenschap van de VS. In San Francisco is het Mission District. In de steden in het centrale bekken is meer dan een derde deel van de bevolking Latijns-Amerikaans.
Elk jaar barsten op 5 mei (Mexicaanse Onafhankelijkheidsdag) door heel Californië de Latijns-Amerikaanse festivals los met zang, dans en muziek; de overdaad wedijvert met die van het carnaval. De Chinco de Mayo-feesten trekken alleen al in San Francisco en San Diego meer dan 150.000 deelnemers.

De oosterse invloed deed zich al vanaf 1850 gelden, toen Chinese spoorwegarbeiders de gold rush volgden en hun nu wereldberoemde Chinatown in San Francisco begonnen op te bouwen. In de 10 jaar daarna kwamen de eerste Japanse immigranten naar Gold Hill in Dorado County.
In de jaren 70 van de 20ste eeuw was Californië een van de grote centra voor vluchtelingen uit Zuidoost-Azië. In 1980 woonden er 19 verschillende Aziatische groeperingen in de staat, waarvan de 6 grootste de Chinese, de Fillipijnse, de Japanse, de Aziatisch-Indiase, de Koreaanse en de Vietnamese waren. Tussen 1980 en 1990 verdubbelde de Aziatische bevolking in Californië zich tot bijna 2,3 miljoen. De meest recente stroom komt ook uit Zuidoost-Azië.
De positie van Californië als een centrum van handel en financieel verkeer aan de rand van de Pacific heeft bijgedragen aan de consolidatie van de staat als Aziatisch bolwerk. De Aziatische invloed blijkt het duidelijkst uit de vele restaurants door de hele staat. De Aziaten treden over het algemeen niet erg op de voorgrond.
De zwarte bevolking is in Californië beduidend kleiner in aantal dan in veel oostelijke staten, gedeeltelijk doordat slavernij aan de westkust niet voorkwam. De enige bewoners die geen immigranten zijn, zijn de inheemse Amerikanen; van hen wonen er 1 miljoen in deze staat, het grootste aantal van alle staten. Ze wonen hier al meer dan 10.000 jaar.